赠乐使君

zhī jūn táo lǐ biàn chéng qī知君桃李遍成蹊，

gù tuō qiáo lín cǐ chù qī故托乔林此处栖。

suī rán guàn mù líng yún xiù虽然灌木凌云秀，

huì yǒu hán yā yè yè tí会有寒鸦夜夜啼。

yǐ shàng shí sān shǒu shī cóng bó èr wǔ wǔ wǔ cán juàn zhōng lù chū（〖1〗以上十三首诗从伯二五五五残卷中录出。

dì yī shǒu xià tí míng mǎ yún qí第一首下题名马云奇。

yīn wèi zhè xiē shī gé diào xiāng sì因为这些诗格调相似，

qí zhōng yǒu duō shǒu yǒng jí bèi tǔ bō jū xì zhī shì其中有多首咏及被吐蕃拘系之事，

gù kě dìng wèi yī rén zuò pǐn故可定为一人作品。

zhè ge cán juàn zhōng hái yǒu wǔ shí jiǔ shǒu fū míng shī yǐ biān rù dì èr juǎn这个残卷中还有五十九首伕名诗〖已编入第二卷〗，

yě shì táng dài zhōng qī wǒ guó guó nèi mín zú zhàn zhēng zhōng bèi tǔ bō jū xì de dūn huáng hàn zú rén suǒ xiě也是唐代中期我国国内民族战争中被吐蕃拘系的敦煌汉族人所写。

zhè xiē shī这些诗，

guò qù wèi jiàn zhù lù过去未见著录，

quán táng shī yě méi yǒu shōu rù《全唐诗》也没有收入。

yǒu sān shēng qián zài bā lí tú shū guǎn jiāng zhè yī cán juàn quán wén lù chū有三生前在巴黎图书馆将这一残卷全文录出，

yǐ hòu yòu zuò guò zhěng lǐ jiā gōng以后又作过整理加工，

xī wèi zuì hòu dìng gǎo惜未最后定稿。

xiàn jù shū xué tóng zhì de zhěng lǐ gǎo jiào duì hòu jí rù běn juǎn现据舒学同志的整理稿校对后辑入本卷。

mǎ yún qí de shēng píng mù qián suī wú zī liào kě chá〖2〗马云奇的生平目前虽无资料可查，

dàn cóng zhè shí sān shǒu de nèi róng lái kàn但从这十三首的内容来看，

yóu qí shì cóng dì yī shǒu huái sù shī cǎo shū gē suǒ xiě de huái sù qíng kuàng lái kàn尤其是从第一首《怀素师草书歌》所写的怀素情况来看，

shī de xiě zuò shí jiān yǔ juǎn èr nà wǔ shí jiǔ shǒu fū míng shī dà zhì xiāng jìn诗的写作时间与卷二那五十九首伕名诗大致相近，

jí zài gōng yuán qī wǔ bā qī bā yī nián tǔ bō zhú jiàn qīn tūn hé lǒng dì qū即在公元七五八--七八一年吐蕃逐渐侵吞河陇地区，

ér xī zhōu shā zhōu shàng wèi táng jūn jiān shǒu zhī shí而西州、沙州尚为唐军坚守之时。

duì mǎ yún qí shī jí juǎn èr wú míng shì cán shī jí de zuò zhě jìn nián yǒu xiē xué zhě tí chū le bù tóng kàn fǎ（对马云奇诗及卷二无名氏残诗集的作者近年有些学者提出了不同看法。

xiàn zhāi lù chái jiàn hóng pān zhòng guī de wén zhāng rú cì现摘录柴剑虹、潘重规的文章如次，

yǐ gōng cān kǎo以供参考。

chái jiàn hóng dūn huáng bó èr wǔ wǔ wǔ juǎn mǎ yún qí shī biàn kān zhōng huá wén shǐ lùn cóng yī jiǔ bā sì nián dì èr jí rèn wéi〖3〗）（柴剑虹《敦煌伯二五五五卷“马云奇诗”辨》〖刊《中华文史论丛》一九八四年第二辑〗认为，

bó èr wǔ wǔ wǔ juǎn zhōng mǎ yún qí de shī zhǐ yǒu huái sù shī cǎo shū gē yī shǒu伯二五五五卷中马云奇的诗只有《怀素师草书歌》一首，

qí yú shí èr shǒu yǔ lìng wài wǔ shí jiǔ shǒu yī yàng其余十二首与另外五十九首一样，

jūn shì yī wèi yì míng de luò fān rén suǒ zuò均是一位佚名的落蕃人所作。

tā zhǐ chū他指出，

gāi juǎn dì yī bù fèn zhèng miàn chāo táng rén shī yì bǎi wǔ shí liù shǒu该卷第一部分正面抄唐人诗一百五十六首，

wén liǎng piān文两篇，

bèi miàn chāo shī sān shí èr shǒu背面抄诗三十二首，

yīng shì táng rén shī wén xuǎn jí cán juàn应是唐人诗文选集残卷。

cóng chāo xiě qíng kuàng kàn从抄写情况看，

zhèng miàn xiǎn xì yī rén bǐ jì正面显系一人笔迹。

nà wǔ shí jiǔ shǒu méi míng shī chāo xiě gé shì shāo yì那五十九首坆名诗抄写格式稍异，

dà duō shù shī tí wán zhěng大多数诗题完整，

qiě gāo chū yī gé chāo且高出一格抄，

nèi róng yòu jǐn mì xián jiē内容又紧密衔接，

zuò zhě zì chāo de kě néng xìng hěn dà作者自抄的可能性很大。

bèi miàn suǒ chāo背面所抄，

shǔ míng mǎ yún qí de zhǐ yǒu huái sù shī cǎo shū gē yī shǒu署名马云奇的只有《怀素师草书歌》一首，

cǐ shī shī tí dī liǎng gé chāo此诗诗题低两格抄，

shǔ míng yòu hé shī tí kōng liǎng gé署名又和诗题空两格，

qiě yòng dà zì chāo xiě且用大字抄写。

bái yún gē děng shí èr shǒu chāo yú cǐ shī zhī zuǒ《白云歌》等十二首抄于此诗之左，

bìng wú shǔ míng并无署名，

ér qiě mǎ shàng gǎi biàn le chāo xiě gé shì而且马上改变了抄写格式，

zì tǐ yě suō xiǎo le yí bèi字体也缩小了一倍，

shī tí dǐng gé诗题顶格。

zhè shí èr shǒu shī cóng chāo xiě gé shì dào nèi róng fēng gé jūn yǔ mǎ yún qí huái sù shī cǎo shū gē jiǒng yì这十二首诗从抄写格式到内容、风格均与马云奇《怀素师草书歌》迥异，

què yǔ xiě juǎn zhèng miàn nà wǔ shí jiǔ shǒu yì míng shī lián guàn yī qì却与写卷正面那五十九首佚名诗连贯一气。

tā jiāng liǎng zǔ shī xiāng bǐ jiào hòu他将两组诗相比较后，

rèn wéi yǒu liǎng diǎn zhí de zhù yì dì yī认为有两点值得注意：第一，

zuò zhě shēn shì xiāng tóng作者身世相同，

shī de nèi róng yí zhì诗的内容一致；

dì èr第二，

yǒu xiē shī jù jí wéi xiāng fǎng有些诗句极为相仿，

shì chū yī rén zhī shǒu似出一人之手，

liǎng zǔ shī kě néng wèi tóng yī rén suǒ zuò两组诗可能为同一人所作。

tā bìng tuī cè zhè liǎng zǔ shī de zuò zhě他并推测这两组诗的作者，

kě néng jí wèi jǐn jiē qián wǔ shí jiǔ shǒu shī chāo lù liú shāng hú jiā shí bā pāi hòu yòu zì jiā yī pāi de luò fān rén máo yā yá可能即为紧接前五十九首诗抄录刘商《胡笳十八拍》后又自加一拍的“落蕃人毛押牙”。

guān yú mǎ yún qí关于马云奇，

chái jiàn hóng kǎo zhèng qí huái sù shī cǎo shū gē yīng zuò yú dà lì liù nián dōng zhì jiǔ nián chūn zhī jiān柴剑虹考证其《怀素师草书歌》应作于大历六年冬至九年春之间。

bìng tuī cè qí kě néng dào guò hé xī yī dài并推测其可能到过河西一带，

sū lián cáng dūn huáng cán juàn zhōng yǒu cén cān dūn huáng mǎ tài shǒu hòu tíng gē苏联藏敦煌残卷中有岑参《敦煌马太守后亭歌》，

zhè wèi mǎ tài shǒu shì fǒu mǎ yún qí这位马太守是否马云奇，

shàng yǒu dài què dìng尚有待确定。

pān zhòng guī dūn huáng táng rén xiàn fān shī jí cán juàn zuò zhě de xīn tàn cè kān yī jiǔ bā wǔ nián liù yuè chū bǎn de hàn xué yán jiū dì sān juǎn dì yī qī yī wén〖4〗潘重规《敦煌唐人陷蕃诗集残卷作者的新探测》〖刊一九八五年六月出版的《汉学研究》第三卷第一期〗一文，

wèi zuò zhě zài bā lí guó jiā tú shū guǎn dōng fāng gǎo běn bù pī yuè dūn huáng yuán juǎn hòu xiě chéng为作者在巴黎国家图书馆东方稿本部披阅敦煌原卷后写成，

yě rèn wéi mǎ yún qí shì xiàn fān shī jí zuò zhě zhī yī de shuō fǎ shì cuò wù de也认为马云奇是陷蕃诗集作者之一的说法是错误的。

pān wén zhǐ chū bó èr wǔ wǔ wǔ juǎn chāo xiě shī wén hěn duō潘文指出伯二五五五卷钞写诗文很多，

yě hěn zá luàn也很杂乱。

mǎ yún qí huái sù shī cǎo shū gē hòu shì méi yǒu zuò zhě xìng míng de bái yún gē děng shī马云奇《怀素师草书歌》后是没有作者姓名的《白云歌》等诗，

qián zhě zì tǐ jiào dà前者字体较大，

hòu zhě jiào xiǎo后者较小，

bìng fēi tóng yī rén suǒ shū并非同一人所书。

yīn cǐ因此，

bù kě gēn jù qián yī shǒu shī de zuò zhě不可根据前一首诗的作者，

biàn qiān lián yǐ xià méi yǒu zuò zhě xìng míng de shī piān guī shǔ wèi tóng yī rén zuò pǐn便牵连以下没有作者姓名的诗篇归属为同一人作品。

pān wén jìn ér kǎo chá le huái sù de shēng píng潘文进而考察了怀素的生平，

kǎo dìng qí shēng yú kāi yuán èr shí wǔ nián qī sān qī考定其生于开元二十五年〖七三七〗。

mǎ yún qí shī yún huái sù cái nián sān shí yú马云奇诗云：“怀素才年三十余，

bù chū hú nán xué cǎo shū不出湖南学草书。

kě tuī zhī cǐ shī zuò yú zǎo nián wèi chū hú nán shí”可推知此诗作于早年未出湖南时，

mǎ de nián líng xiǎn rán chāo guò huái sù马的年龄显然超过怀素。

dūn huáng xiàn fān zài jiàn zhōng èr nián敦煌陷蕃在建中二年，

qí shí mǎ yún qí yīng yǐ shì liù shí yǐ shàng de lǎo wēng其时马云奇应已是六十以上的老翁。

dàn zǐ xì chōu yì shí èr shǒu xiàn fān shī jí lìng yī zǔ wǔ shí jiǔ shǒu zuò pǐn但仔细抽绎十二首陷蕃诗及另一组五十九首作品，

zuò zhě yīng shì shèng nián de nán ér作者应是盛年的男儿，

shī zhōng quán méi yǒu liú lù lǎo wēng de kǒu wěn诗中全没有流露老翁的口吻。

yīn ér què dìng bái yún gē yǐ xià shí èr shǒu bù kě néng shì mǎ yún qí suǒ zuò因而确定《白云歌》以下十二首不可能是马云奇所作。

tóng shí同时，

pān wén yě tuī cè qī shí yú shǒu xiàn fān shī de zuò zhě kě néng shì luò fān rén máo yā yá yá潘文也推测七十余首陷蕃诗的作者可能是“落蕃人毛押牙〖衙〗”。

））。